Paluch sztywny

Paluch sztywny ( hallux rigidus)- Jest chorobą dotycząca stawu śródstopno-paliczkowego palucha. Głównymi objawami są ból i ograniczenie ruchu w/w stawu szczególnie zgięcia grzbietowego (do góry) . W przeciwieństwie do palucha koślawego boczne odchylenie palucha i przyśrodkowe przemieszczenie pierwszej kości śródstopia jest niewielkiego stopnia lub nie występuje. Na górnej powierzchni w/w stawu tworzą się wyrośla kostne (osteofity) ograniczające zgięcie grzbietowe a powierzchnie stawowe stawu śródstopno-paliczkowego ulegają procesowi zwyrodnienia. Ponieważ choroba ma charakter najczęściej postępujący może to prowadzić do całkowitego zniszczenia stawu.Poza bólem i ograniczeniem ruchomości palucha wystepują :poszerzenie i zniekształcenie obrysów stawu śródstopno-paliczkowego palucha,okresowe zaczerwienienie i zwiększone ucieplenie okolicy stawu śródstopno-paliczkowego palucha.
Uważa się, że problem palucha sztywnego może dotyczyć ok.2 % populacji pomiędzy 30 a 60 rokiem życia.Po paluchu koślawym jest drugim co do częstości występowania schorzeniem stawu śródstopno-paliczkowego palucha.

 

Najczęstszymi przyczynami powstawania palucha sztywnego są:

• pojedyńczy duży uraz w wyniku którego, dochodzi do różnego stopnia uszkodzenia powierzchni tworzących staw śródstopno-paliczkowy palucha
• powtarzające się mikrourazy
• nadmierne uniesienie pierwszej kości środstopia w stosunku do pozostałych (przez wielu autorów przyczyna uznawana jest za dyskusyjną)
• nadmierna długość palucha
• choroby reumatyczne
• choroba Charcota
• dna moczanowa
• jałowa martwica głowy pierwszej kości śródstopia
• przedłużone unieruchomienie stawu np: opatrunkiem gipsowy
• kształt głowy pierwszej kości śródstopia (spłaszczona o kształcie zbliżonym do kwadratu).

Leczenie jest uzależnione od stopnia zaawansowania choroby.
W początkowym stadiach choroby możliwe jest uzyskanie poprawy poprzez zastosowanie leczenia farmakologicznego, fizjoterapii, dobóru właściwych wkładek i stosowanie obuwia z wyprofilowaną owalnie (od strony podeszwowej) podeszwą buta ograniczającą zgięcie grzbietowe w stawie śródstopno-paliczkowym palucha.
W zmianach o większym nasileniu stosuje się różne warianty leczenia operacyjnego.
Od stosunkowo prostych zabiegów takich jak cheliectomia (usunięcie wyrośli kostnych na grzbietowej powierzchni stawu śródstopno-podeszwowego) poprawiających zakres ruchu i zmniejszającym dolegliwości bólowe stosowanych w zmianach małego i średniego stopnia do artrodezy (usztywnienia) stawu śródstopno-paliczkowego palucha uważanej za tzw,, złoty standard '' i stosowanej w zmianach o największym nasileniu.W ostatnich latach stosuje się również endoprotezy stawów śródstopno-paliczkowych palucha.Niestety odsetek powikłań dochodzi do 30% co każe podchodzić z dużą rezerwą do tego typu rozwiązania.