Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)


Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)

    

    

    

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS, gościec) jest ogólnoustrojową chorobą zapalną. Dotyczy 0,3-2,1% populacji. Jest w związku z tym najczęstszą chorobą reumatoidalną. Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) najczęściej rozpoczyna się między 20 a 50 rokiem życia, 2-4 razy częściej u kobiet. Choroba należy do grupy chorób autoimmunologicznych, co oznacza, że układ odpornościowy osoby chorej wykazuje pewnego rodzaju defekt. Komórki odpornościowe błędnie rozpoznają tkanki własne organizmu jako „wroga” i atakując je stają się  przyczyną powstawania stanu zapalnego.

 

Początek choroby zazwyczaj jest powolny i utajony. Choroba rozwija się podstępnie przez kilka miesięcy zanim zostanie rozpoznana. Rzadziej dochodzi do szybkiego początku choroby, trwającego kilka lub kilkanaście dni (w postaci agresywnej). Początkowo dominują objawy grypopodobne takie jak: brak apetytu, osłabienie, bóle mięśniowe czy spadek masy ciała. Dopiero później dochodzi do wystąpienia objawów stawowych. W większości przypadków, w pierwszej kolejności objawy dotyczą drobnych stawów rąk i stóp. Rzadziej początek choroby związany jest z zajęciem jednego, dużego stawu np. kolana lub biodra. Bilisko 90 % pacjentów z reumatoidalnym zapaleniam stawów cierpi z powodu zmian zapalnych toczących się w obrębie stawów stóp i stawu skokowego. Zmiany stawowe zazwyczaj są symetryczne.

Początkowo choroba umiejscawia się w błonie maziowej powodując jej stan zapalny i przerost. W dalszej kolejności dochodzi do zniszczenia chrząstki stawowej i zajęcia procesem zapalnym więzadeł co powoduje ograniczenie ruchomości i deformacje stawów. 


    

   

    

    

Przyczyny powstawania reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS)

 

Przyczyny powstawania reumatoidalnego zapalenia stawów nadal pozostają niewyjaśnione.

Uważa się, że za rozwój choroby odpowiedzialnych jest wiele czynników.

Najistotniejsze to:

  • ,,tło genetyczne “ ryzyko zachorowania u osoby blisko spokrewnionej z inną osobą chorą na RZS (rodzice, rodzeństwo) jest 2 razy wyższe niż ryzyko dla reszty populacji. Nie oznacza to jednak, że choroba wystąpi na pewno u dzieci osoby chorej
  • infekcje wirusowe zwłaszcza wywołane wirusami: CMV, różyczki, EBV, parwowirusami
  • stres 
  • palenie tytoniu (palenie zwiększa ryzyko zachorowania, a także związane jest z cięższym przebiegiem choroby)

 

Wyróżniamy trzy zasadnicze postacie rematoidalnego zapalenia stawów, różniące się między sobą częstością i dynamiką objawów.

  • postać monocykliczna RZS, w której występuje jeden epizod zaostrzenia dolegliwości stawowych
  • postać policykliczna RZS charakteryzująca się naprzemiennym występowaniem okresów zaostrzeń i remisji
  • agresywna RZS, w której dochodzi do szybkiej destrukcji stawów

 

 Objawy reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS)

  • bóle stawów
  • obrzęki
  • sztywność poranna
  • występowanie guzków reumatoidalnych w miejscach narażonych na ucisk i obciążanie
  • ograniczenie ruchomości stawów, sprawności ruchowej
  • tkliwość stawów na ucisk

 

Najczęstsze objawy towarzyszące w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) w obrębie stawu skokowego i stopy:

Zmiany te skutkują zmniejszeniem obciążania przedniej części stopy oraz skracaniem kroku.

 

Zmiany pozastawowe w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) dotyczą najcześciej:

  • kości – w przebiegu RZS w obrębie kości dochodzi do powstania torbieli oraz nadżerek (ubytków na powierzchni kości). W przebiegu choroby, a także pod wpływem niektórych leków stosowanych w leczeniu RZS zmniejsza się gęstość tkanki kostnej, co skutkuje wystąpienie osteoporozy

  • naczyń krwionośnych – rzadko w przebiegu choroby dochodzi do zapalenia naczyń powodującego niedokrwienie narządów wewnętrznych. Częściej pod wpływem stanu zapalnego dochodzi do nasilenia zmian miażdżycowych, co zwiększa ryzyko wystąpienia zawału serca, choroby niedokrwiennej serca, a także udaru mózgu
  • serca – w przebiegu RZS może dojść do zapalenia osierdzia, kardiomiopatii, a także uszkodzenia zastawek
  • oczu – zapalenie spojówek

 

Objawy laboratoryjne reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS):

  • podwyższone wskaźniki stanu zapalnego (OB, CRP)
  • występowanie czynnika reumatycznego (RF) we krwi – czynnik reumatyczny występuje tylko w 70-90% przypadków RZS (tzw. seropozytywna postać RZS). Nie jest jednak swoisty dla RZS tzn. może występować także w innych chorobach reumatologicznych, a nawet u zdrowych ludzi
  • anty-CCP (przeciwciało przeciw cyklicznemu, cytrulinowemu peptydowi) – występuje niemal wyłącznie w RZS. Można je wykryć jeszcze przed wystąpieniem objawów choroby, a także u chorych u których nie wykazano obecności czynnika reumatycznego (tzw. seronegatywna postać RZS)
  • zmiany w morfologii krwi: podwyższony poziom białych krwinek, niedokrwistość, a w okresie zaostrzeń podwyższony poziom płytek krwi

 

Objawy rentgenowskie reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS): 

  • początkowo obrzęk tkanek miękkich w okolicy zajętych przez chorobę stawów
  • nadżerki (ubytki na powierzchni kości) oraz torbiele śródkostne – w obrębie końców kości tworzących stawy
  • dyskretne zmiany w układzie kostno-stawowych, niewidoczne jeszcze na zdjęciach rtg mogą być z powodzeniem wykryte w badaniu scyntygrafii kości


Rozpoznanie choroby

Rozpoznanie ustala się na podstawie kryteriów ogłoszonych przez American College of Rheumatology (organizację wyznaczającą światowe standardy postępowania w chorobach reumatoidalnych).

Leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS)

Cele leczenia:

  • zmniejszenie dolegliwości bólowych
  • kontrola stanu zapalnego
  • zapobieganie powstawaniu deformacji
  • korekcja deformacji
  • zachowanie funkcji narządu ruchu
  • przywrócenie funkcji narządu ruchu

 

Leczenie nieoperacyjne reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) 

1. Leczenie farmakologiczne reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) 

Zmniejszenie dolegliwości bólowych oraz ograniczenie stanu zapalnego osiągane jest za pomocą niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Unika się obecnie przewlekłego stosowania leków sterydowych przyjmowanych doustnie ze względu na liczne działania niepożądane. Niekiedy jednak taka terapia jest niezbędna, aby skutecznie leczyć reumatoidalne zapalenie stawów. W celu złagodzenia dolegliwości bólowych możliwe jest okresowe podawanie preparatów sterydowych dostawowo (tzw. blokada sterydowa). Podstawą skutecznego leczenia chorób reumatologicznych w tym także reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS )jest zastosowanie tzw. leków modyfikujących przebieg choroby takich jak: sulfasalazyna, leflunomid, metotreksat, hydrochlorochina. U pacjentów, u których nie udaje się uzyskać dobrej kontroli nad chorobą za pomocą ww. leków możliwe jest zastosowanie tzw. leczenia biologicznego. Leki biologiczne są to przeciwciała uzyskane przy pomocy inżynierii genetycznej, skierowane przeciwko różnym czynnikom zaangażowanym w proces zapalny. Do leków biologicznych należą: adalimumab, etanercept, infliksymab, rytuksymab i inne. 


2. Leczenie nie farmakologiczne reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS)
 

Leczenie niefarmakologiczne u chorych cierpiących na zmiany kostno-stawowe w obrębie stawów skokowych i stóp w przebiegu RZS polega z jednej strony na zapobieganiu powstawania i nasilania się zmian chorobowych. Efekt ten uzyskuje się poprzez właściwy dobór obuwia oraz stosowanie odpowiednich wkładek do butów. Z drugiej strony zmniejszenie dolegliwości bólowych i ograniczenie stanu zapalnego wymaga okresowego stosowania ortez i odciążania chorej stopy w okresie zaostrzeń. Pomocna w tej kwestii jest również kinezy i fizykoterapia.

 

Leczenie operacyjne reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS)

Zwyczajowo zabiegi stosowane w leczeniu zmian w obrębie stóp i stawu skokowego, powstałych w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów możemy podzielić na : prewencyjne, korekcyjne i rekonstrukcyjne.

1. Zabiegi prewencyjne w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS)
 

mają na celu ograniczenie rozwoju choroby, a przez to zabieganie dalszym deformacjom i zaburzeniom funkcji


Należy do nich:

  • synowektomia – wycięcie zapalnie zmienionej błony maziowej z chorobowo zmienionego stawu.

Zabieg może być wykonywany  na ,,otwarto '' jak również artroskopowo.

2. Zabiegi korekcyjne w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) 

mają na celu skorygowanie powstałych w przebiegu choroby deformacji oraz poprawę funkcji stopy i jakości życia pacjentów


Należą do nich:

  • artrodeza - czyli trwałe usztywnienie stawu. Zabieg ten jest możliwy do wykonania zarówno w obrębie przodostopia jaki i przodostopia. Funkcja usztywnionego stawu przejmowana jest przez stawy sąsiednie. Artrodeza pozwala na skorygowanie deformacji , zmniejszenie dolegliwości bólowych , poprawę sprawności ruchowej.

         
Najczęściej zabieg artrodezy u chorych na reumatolidalne zapalenie stawu jest wykonywany w przypadku wystąpienia następujących deformacji przodostopia:

       

W przypadku zmian zlokalizowanych w  obrębie tyłostopia zabieg atrodezy może dotyczyć pojedyńczego stawu lub kilku stawów. Zakres wykonania artrodezy zależy od stopnia deformacji tyłostopia i współistniejących zmian w innych częściach stopy.

 Najczęściej wykonuje sie artrodezę w obrębie stawu:

  • skokowo-piętowego
  • stawu skokowo-łódkowego
  • stawu piętowo -sześciennego

 

Inne zabiegi:

  • cześciowe lub całkowite resekcje głów kości śródstopia II-V
  • usunięcie guzków reumatoidalnych
  • zabiegi w obrębie tkanek miękkich


3. zabiegi rekonstrukcyjne w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS)

mają na celu przywrócenie funkcji zniszczonego stawu i zmniejszenie dolegliwości bólowych


Należy do nich:

  • endoprotezoplastyka stawów śródstopno-palcowych II-V
  • endoprotezoplastyka stawu śródstopno-paliczkowego palucha nie powinna być stosowana z powodu bardzo dużej liczby powikłań
  • endoprotezoplastyka stawu skokowego

 

Warta podkreślenia jest również odpowiednia kolejność leczenia operacyjnego. Jeśli zmiany w przebiegu RZS dotyczą wielu stawów w obrębie kończyn dolnych zalecane jest w pierwszej kolejności usuwanie deformacji w obrębie stóp. Następnie podejmuje się leczenie operacyjne stawów biodrowych, a w ostatniej kolejności stawów kolanowych.

 

Rehabilitacja po operacji stopy reumatoidalnej

 

Ważnym elementem wspierającym szybki powrót do zdrowia pacjenta po operacji stopy reumatoidalnej jest rehabilitacja. Aby była skuteczna powinna opierać się o następujące założenia:

  • należy ocenić stan pacjenta
  • należy przygotować indywidualne zalecenia w procesie leczenia
  • należy dostosować terapię do możliwości pacjenta

 

Indywidualne ćwiczenia z pacjentem mają na celu:

  • poprawę zakresu ruchu w stawach operowanej kończyny dolnej
  • poprawę czucia głębokiego
  • pracę nad poprawą koordynacji nerwowo-mięśniowej
  • zmniejszenie obrzęku (praca na tkankach miękkich, masaż limfatyczny, kinesiotaping)
  • korekcję chodu oraz nieprawidłowych nawyków ruchowych
  • fizjoterapia

 

RODZAJE ZNIECZULEŃ STOSOWANYCH W LECZENIU OPERACYJNYM.


Znieczulenie okołokostkowe oznacza iniekcję środka znieczulającego miejscowo w okolice nerwów na odpowiednim poziomie.

Zalety znieczulenia okołokostkowego:

  • duża precyzja podania leku znieczulającego
  • zachowanie czucia powyżej stawu kolanowego operowanej nogi
  • brak konieczności wykonania znieczulenia dolędzwiowego
  • możliwość prawie natychmiastowego rozpoczęcia chodzenia po zabiegu
  • bardzo istotne zmniejszenie bólu w okresie pooperacyjnym
  • możliwie najbardziej komfortowy sposób znieczulenia dla pacjenta

 
Znieczulenie okołokostkowe nie może byc wykonane w każdym przypadku, o jego wyborze decyduje lekarz anestezjolog.

Zadaniem anestezjologa jest zapewnienie pacjentowi bezpieczeństwa i komfortu zarówno w okresie operacji, jak i po niej.

Przeczytaj wiecej o znieczuleniu >>
  

 

>Wypełnij interaktywną ankietę i sprawdź, na jakie schorzenie stopy cierpisz.



Dlaczego warto wybrać klinikę
Jackowiak HalluxMed?

1.
8000 przeprowadzonych operacji stóp
2.
Wąska specjalizacja: halluksy, paluchy sztywne, palce młotkowate
3.
Na rynku medycznym od 2005 roku.
4.
Zespół liczący 20 najwyższej klasy specjalistów.
5.
Najnowocześniejszy sprzęt.
6.
Regularnie bierzemy udział w krajowych i międzynarodowych szkoleniach i kongresach dotyczących chorób stóp.
7.
Nie stosujemy unieruchomienia gipsowego, pacjent szybko wraca do zdrowia i rozpoczyna chodzenie już na drugi dzień po zabiegu

Wirtualna podróż


video
Zobacz klinikę wirtualnie.


Więcej  

Pobierz ulotkę


Wszystko co musisz widzieć o haluksach.

Więcej  

Skontaktuj się z nami


Od grudnia 2016 Halluxmed Ortopedia Klinika Jackowiak przyjmuje pacjentów w nowej klinice w Komornikach, ul. Komornicka 57

Halluxmed Ortopedia
Klinika Jackowiak

ul.Komornicka 57
62-052 Komorniki

T: 61 666 47 37
M: 509 064 748
Medikar, Warszawa
ul. Sielecka 22
00-738 Warszawa

T: 61 666 47 37
M: 509 064 748
Rejestracja:
500 642 106,
61 666 47 37,
509 064 748,
512 023 138
info@halluxmed.pl
fax: 61 6662965

Polityka ochrony prywatność  |   Forum  |   Diagnoza schorzenia stopy  |   Copyright 2006-2016. Halluxmed Ortopedia Klinika Jackowiak